07.12.2019 -Otomotiv Magazin - Otomotiv Yedek Parça & Otomotiv Sektörüne Dair herşey
Otomotiv Magazin – Otomotiv Yedek Parça

Subap ve Subap Arızaları Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Subap ve Subap Arızaları Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Sübap Nedir?

Sübap; motorun üst kısmında yani motorun üst kapak kısmında bulunmakta olan ve motorun çalışması esnasında piston hareketlerine göre hava ve yakıt karışımını uygun anlarda açılarak, bu karışımın yanma odasına yani emme sübaplarına alınmasını sağlayan ve yanma sonucunda oluşan egzoz gazının uygun anda açılarak yanma odasından uzaklaşmasını sağlayan, egzoz sübapları ismi verilen hareketli parçalardır. Hareket kabiliyetini eksantrik milinden alırlar.

Subap Arızası Nasıl Anlaşılır? Subap Arızası Belirtileri Nelerdir ?

Subap arızaları genelde dört temel nedenden dolayı oluşur. Bunlardan ilki subap lastiği arızasıdır. Subap lastikleri, motordaki yağın, yanma odasına girmesini engelleyen parçadır. Subap lastiğinde bir sorun ortaya çıkması sonucunda, motor yağı pistonların üstüne akar. Bu da ileride aracın yakıtında problem çıkarabilir.

Bir diğer sorun ise, subapların kırılması ya da eğilmesidir. Bu durum triger zincirlerinin ya da triger kayışının kopması sonucunda ortaya çıkan bir sorundur ve nadir görülen bir problemdir. Subaplar yanlış zamanda açılıp kapanırken, pistonlar tarafından eğilip, kırılabilir. Bu sorundan dolayı araba çalışmayı durdurur ve motor parçalarına zarar verir. Subaplar değiştirilerek, ortaya çıkan sorunlar kaldırılabilir.

Subap sisteminde arızalar 3 şekilde kendini belli eder.

1- Subap sisteminden ses gelmesi, subap vurmaları

-Subap ayar boşluğunun bozuk olması
-Ayar vidasının aşınmış olması
-Külbütör kolu temas yüzleri aşınmış
-Subap iteceğinin gevşek olması
-Subap millerinin yauvalarında gevşek olması
-Subap yaylarının kuvvetsiz olması
-Subapların yapışması

2-Subap tutukluğu, Subap yağışması

-Subap aralıkları yanlış
-Subap milleri ile subap mili yuvaları arasında fazla boşluk olması
-Subap yaylarının kırık olması
-Subap iteceğinin mekaniz arızasından dolayı tutukluk yapması

3-Subap yataklarının yanmış olması

-Subap aralıkları yanlış
-Subap yaylarının zayıf olması
-Subap iteceğinin tutukluk yapması
-Subapların fazla kızması
-Motoru sürekli yüksek devirlerde kullanmak
-Subap başlarının çok incelmiş olması

 

Subap Ayarı Ne Zaman Gerekir?

Sübap ayarı, araçların motorları için hayati önem taşımaktadır. Aracınızın motorunun sübap ayarına ihtiyaç duyup duymadığını anlamak için şayet aracınızdan sübap sesi geliyorsa; örneklendirerek anlatmak gerekirse, şık şık olarak duyuluyorsa ya da birbirine çok zıt yapıda olan ve çok hızlı çarpan iki metalin sesine benzer bir ses veriyorsa, motorunuz çekiş yapmıyorsa ve yakıt tüketimi dikkatinizi çekecek seviyede artmışsa sübap ayarınız gevşemiş olabilir.
Gaza basmanıza rağmen aracınız sanki bir kuvvet onu geriye çekiyormuşçasına zorluyorsa, gazı almıyorsa, çok yakıt harcamasına karşın hızlanamıyorsa, yokuş aşağıya doğru konumda bile serbest bırakıldığında hızlanması gerekenden daha az hızlanıyorsa ve sabahları aracınızı çalıştırdığınızda zor çalışıyorsa sübap ayarlarınız sıkı olabilir.

Subap Ayar Değerleri:

Sübap ayar değerleri, her motor için farklıdır. Bu değerler, aracınızın kataloğunda belirtilmiştir. Şayet aracınızın kataloğuna ulaşamıyorsanız veya sübap ayar değerleri bu katalogta belirtilmemişse; aracınızın markasında uzman olan servislerden veya aracınızı devamlı götürmekte olduğunuz ustanızdan bu değerleri öğrenebilirsiniz.
Sübap değerleri, soğuk ve sıcak motorlar için farklılık göstermektedir. Bu farklılığın sebebi; ısı farkı sebebiyle sübabın genleşmeye uğramasıdır. Eğer soğuk sübap ayarı yapmayı düşünüyorsanız; aracınızı bir gece önceden soğumaya bırakmalısınız ve motorunuzu hiç çalıştırmaksızın ertesi gün hava daha serinken sabah saatlerinde ayar işlemine başlamanız en sağlıklı sonuca ulaşmanızı sağlayacaktır.
Eli sübap ayarı yapmaya alışkın olmayan kişiler için, soğuk sübap ayarının yapılması tavsiye edilmektedir. Motorun ateşlenmesi sırasında teyit etmeniz uygun olacaktır. Ateşlemeli olan motorlarda bu sıra genellikle şu şekilde olmaktadır; 1-3, 4-2 şeklindedir. Bu sıralamaya uygun olarak çalışan motorlarda (motorunuzun 8 valf olduğu varsayılıyor) 1. sübap egzoz, 2.-3. sübaplar emme, 4.-5. sübaplar egzoz, 6.-7. sübaplar emme ve 8. sübapta egzoz sübabı olmaktadır. (otomobil motorları arasında farklılıkla olabileceği göz ardı edilmeksizin bu durumun teyit edilmesi faydalı olacaktır.)

 

Subap Ayarını Yapmak İçin Gerekli Olan Malzemeler

 

1 adet sente çakısı (çok uygun fiyatlı bir malzeme olup sente ayarı, bu malzeme ile gerçekleştirilecektir.) 1 adet anahtar takımı, bir adet tornavida ve kriko bu işlemi gerçekleştirebilmeniz için gerekli olan malzemelerdir.

Sübap Ayarını Yapmaya Başlarken Dikkat Edilecek Hususlar

Eğer otomobiliniz önden çekişli ise; aracınızın ön tekerleklerini havaya kaldırın ve aracınızı 5. vitese takıp el frenini çekiniz. Bu işlemleri yaptıktan sonra aracınızın kaputunu açın ve karbüratör kapağını sökün. Piyano ve subaplar olarak isimlendirilen kısımlar, bu kapağın arkasında yer almaktadır.
Motorunuzun muhtemel çalışma sırasına, yukarıda değinilmişti. Bu sıralamaya uygun olarak; 9 kuralı ismi verilen uygulamaya göre ayar gerçekleştirmek için ele alınmış olan motorda;

Subap: Egzoz
Subap: Emme
Subap: Emme
Subap: Egzoz
Subap: Egzoz
Subap: Emme
Subap: Emme
Subap: Egzoz olacaktır.

Aracın tekerleklerini çevirmek suretiyle, subapların hareketini görmek için gözümüzün 1. ve 2. subapta olması gerekmektedir. 1. ve 2. subaplar, tam tepe konumda iken yani bu konuma bindirme noktası denilmektedir. Bu noktadayken, tekerlekleri sağa ve sola olmak üzere hafifçe çevirdiğinizde her iki subabında hareketlenmesi gerekmektedir. Her iki subapta üst noktada iken tekerlekleri bırakın. Bu konumdayken 1’i 9’a tamamlayan olarak tabir edilen; 8. subaba ayarın gerçekleştirilmesi gerekmektedir. 7. subabın ayarının yapılması içinde 2. subaba bakılması gerekmektedir.

ve 2. sübaplar bindirme noktasına getirildikten sonra her iki sübabında tam tepe noktada duruyor olması gerekmektedir. 8. sübaba egzoz, 7. sübaba emme ayarı yapılması gerekmektedir. Bu aşamada somunun bir anahtar vasıtasıyla tutulup gevşetilmesi ve üzerinde yer alan vidanın tornavida yardımıyla sıkılmasıyla ya da gevşetilmesiyle senteye getirilmesi gerekmektedir.
Sente çakısı ile uygun ölçekte olan sentenin seçilip, sübap boşluğuna getirilmesi gerekmektedir.

Sente çakısı, aynı bir bıçağın margarini keserken ele verdiği kıvamda olmalıdır. Yani tatlı ve sert olarak tanımlanabilecek bir kıvamda olmalıdır. Bu aşamada daha rahat olan geçişler boşluğa, daha sert olan geçişlerse sıkılığa işaret etmektedir. Tornavida vasıtasıyla uygun olan boşluk sağlanınca vidanın somunu sıkılabilir. Somunun sıkılması aşamasında, vidanın hareket etmemesi için tornavida ile vida tutulurken; anahtar ile de somunun sıkılması gerekmektedir.

Son olarak denemenin yapılmasından sonra 7. sübap emme vazifesi için ayarlanır. Bunun için tekrar tekerleklerin hareket ettirilmesi gerekmektedir. 3. ve 4. sübaplar binme noktasına getirilmelidir. Her iki sübapta binme noktasına geldiği zaman her ikiside tam tepe noktada olmalıdır. Bu şekilde 5. ve 6. sübaplarda ayarlanabilir. İşlemin tamamlanmasından sonra aynı işlemin 3. ve 4. sübaplar için yapılmasından sonra sıra 1. ve 2. sübapların ayarına gelmektedir. Bu işlemi gerçekleştirirken dikkat edildiyse hep 9’a tamamlayan sübap seçilmektedir.

ve 2. subapların ayarlanması aşamasında 7. ve 8. sübaplar bindirme noktasına getirilmektedir. Tüm bu işlemlerden sonra sübap ayarı işlemi tamamlanmış olur. Artık motorunuzu çalıştırabilirsiniz. Kontrol amaçlı karbüratör kapağını kapatmaksızın motorunuzu çalıştırınız çünkü sibop sesi yani şık şık olarak tanımlanan bir sesin gelip gelmediğini bu şekilde daha rahat anlarsınız. Eğer anormal olarak tanımlanabilecek bir ses yoksa işlem başarıyla gerçekleştirilmiş demektir. Fakat ayar değerleri normal olmasına karşın, sübap sesi gelmeye devam ediyorsa; sübap başlarında aşınma veya talaş olabilir. Bu durumda subap ayar vidasını çıkartarak bir zımpara veya törpü yardımıyla şeklini düzeltip tekrar ayarlayabilirsiniz.
Sübap ayarının yapılması aşamasında piyano kısmını kesinlikle sökmemelisiniz. Çünkü piyanonun montajı için tork anahtarı gerekmektedir. Çalışırken piston içine bir malzeme düşürmemek içinse; bir pala veya gazete yardımıyla sübap boşluklarını kapatmanız uygun olacaktır. Kriko ile her iki tekerleği kaldırmanıza gerek yoktur. Diferansiyel sebebiyle tek tekeri kaldırmanız yeterli olacaktır. Ayrıca hidrolik iticili motorlara subap ayarı yapılamaz.

LPG ve Subap Erimesi Sorunu

 

LPG dönüşümü ekonomi sağlıyor fakat bir de madalyonun öteki yüzü var: Subap erimesi.
Araçlarda motorda bulunan subapların alaşım oranları farklılık göstermektedir. Eski tip sübaplarda tamamen çelik kullanılıyordu. Özellikle 2005 yılı ve sonrasında üretilen, Euro 5 sınıfı araçlarda kullanılan sübaplarda, magnezyum oranı arttırılmıştır.
İşte sorun burada başlıyor. LPG’nin ürettiği sıcaklık, benzinin ürettiği sıcaklığa göre çok daha fazladır.
Çelik ortalama 1400 derecede erimeye başlarken, magnezyum için bu değer 650 derece civarına denk gelir. Yani magnezyum, yüksek sıcaklık karşısında daha çaresiz!
Motoru kullanıma da bağlı olarak (çok yüksek devirlerde çalıştırma gibi) LPG’li araçta, zaman içerisinde, emme ve egzos sisteminde kullanılan subaplar erimeye başlar. Özellikle belirtelim aracınızı yüksek devirlerde kullanma heveslisi iseniz ya benzin moduna geçin ya da hiç LPG taktırmayın! Ayrıca ucuz ve kalitesi belli olmayan LPG yakıtlarından uzak durun

LPG’li araçta sübapta aşınma başladıkça, motor özellikle soğuk iken aracın stop ettiği gözlenir. Motorda bulunan 4 silindirde farklı sübaplar aşınma gösterebilir. Bu sebeple motorun performansı düşecektir. En sağlıklı test yöntemi bujilerin sökülmesi ve karbüratör basınç testi uygulamasının yapılmasıdır. Eğer silindirlerde birbirinden farklı basınç değerleri çıkıyorsa, sübaplarınız da yavaş yavaş erimeye başlıyor demektir.

 

Subap erimesi belirtileri başladığında pek vakit kaybetmeden tamircinize uğramanızda fayda var. Onarım işlemleri için gerekli olan malzemeleri şöyle sıralayabiliriz:

16 adet subap (tercihen kaliteli çelikten üretilmiş)
16 adet subap lastiği (keçesi)
16 adet subap gaydı (yolluğu)
Silindir kapak contası
Üst kapak contası
Sıvı conta
Motor Yağı ve yağ filtresi(Motor söküleceğinden bu ikisi de yenilenecek)
Motorunuz söküldükten sonra, sübap değişim için bu işin ehli bir ustaya yönlendirilir. Usta sübapları yenileri ile değiştirerek gerekli ayarlamaları yapar. Son olarak motor tekrar bir araya getirilir, yağ ve yağ filtresi eklenerek test süreci başlar. Hiç bir sorun yoksa işlem tamamdır.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ